Ηρωικές μορφές υπήρξαν χιλιάδες σε όλους τους λαούς στο μακρύ δρόμο της Ιστορίας. Κάποια έθνη όμως, λόγω «κακής» γεωγραφίας, δεν έχουν άλλες επιλογές. Ένα τέτοιο έθνος είναι και το Πολωνικό (όπως και το Ελληνικό).
Οι Πολωνοί υπήρξαν σκλάβοι τριών αυτοκρατοριών από το τέλος του 18ου αιώνα. Το μεγαλύτερο τμήματα της χώρας τους όμως κατεχόταν από την Ρωσική Αυτοκρατορία. Μετά την κατάρρευση του τσαρικού καθεστώτος η Πολωνία κέρδισε την ελευθερία της, αλλά η διάδοχος της Ρωσίας κατάσταση, η ΕΣΣΔ, αφού το στυγνό μπολσεβικικό καθεστώς εδραιώθηκε αποφάσισε να «εξάγει» τη «λαϊκή επανάσταση».
Ακολούθησε ο Σοβιετο-πολωνικός πόλεμος του 1920-21 με τους Σοβιετικούς να φτάνουν στις πύλες της Βαρσοβίας. Η πολωνική ηγεσία αντέδρασε όσο καλύτερα μπορούσε και κατάφερε να νικήσει τελικά τους Σοβιετικούς στη μάχη της Βαρσοβίας, γνωστή και ως «Θαύμα του Βιστούλα», μια νίκη που εδραιώθηκε στις 15 Αυγούστου 1921, ημέρα της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (και για τους Ρωμαιοκαθολικούς). Ήρωας της μάχης και της νίκης αυτής υπήρξε, πέραν των πολεμιστών και ένας ιερέας που πολέμησε με το ισχυρότερο όπλο που διέθετε, τον Σταυρό.
Στρατιωτικός ιερέας
O Ιγνάτιος Ιωάννης Σκορούπκα γεννήθηκε το 1893 στη Βαρσοβία ως Ρώσος υπήκοος. Ήταν ένα καχεκτικό παιδί χωρίς ιδιαίτερες αρετές πέραν του θάρρους του, αλλά τελικά το 1916 χειροτονήθηκε ιερέας. Δεν διορίστηκε όμως σε ενορία αλλά καθηγητής σε γυμνάσιο όπου δίδασκε Θεολογία, Λατινικά και Ελληνικά.
Έχοντας και μέσω του αδελφού του έρθει σε επαφή με την ιδέα της πολωνικής ανεξαρτησίας εξελίχθηκε σε ηγέτη της πολωνικής κοινότητας στο Κλίντσε. Επέστρεψε στην Πολωνία το 1918 και τοποθετήθηκε στον ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο Λοτς. Εκεί ανέπτυξε μεγάλη δραστηριότητα διδάσκοντας τα παιδιά πολωνική ιστορία.
Το 1919 μετατέθηκε στη Βαρσοβία. Το 1920 όμως, καθώς οι μπολσεβίκοι προχωρούσαν κατατάχθηκε στον στρατό ως στρατιωτικός ιερέας και τοποθετήθηκε στο 1ο Τάγμα του 236ου Εθελοντικού Συντάγματος Πεζικού (1/236 ΕΣΠ). Αργότερα το σύνταγμα έλαβε την ονομασία 36ο Σύνταγμα της Πανεπιστημιακής Λεγεώνας (στις τάξεις του εντάχθηκαν εθελοντές φοιτητές των πολωνικών πανεπιστημίων).
Κρίση στο Οσόβ
Το βράδυ της 13ης Αυγούστου το τάγμα έφτασε στο χωριό Οσόβ. Απέναντι βρισκόταν οι σοβιετικές δυνάμεις του Τουχασέφσκι. Το χωριό ήλεγχε ένα στρατηγικής σημασίας σταυροδρόμι από όπου περνούσε ο κύριος δρόμος προς τη Βερσοβία. Η κατοχή του λοιπόν ήταν μεγάλης σημασίας και για τους δύο αντιπάλους.
Οι Πολωνοί είχαν στείλει στο χωριό κάθε διαθέσιμη δύναμη εθελοντών καθώς οι κύριες δυνάμεις τους εκτελούσαν υπερκερωτικό ελιγμό στα πλευρά των Σοβιετικών. Οι Πολωνοί είχαν συγκεντρώσει 4 μειωμένης δύναμης συντάγματα της 18ης Μεραρχίας Πεζικού. Στο χωριό είχαν λάβει θέσεις τα υπολείμματα του 33ου και του 36ου ΣΠ των Πολωνών.
Στο πλευρό τους έλαβαν θέσεις τα νεοσυγκροτημένα με μαθητές γυμνασίων 221ο και 236ο ΣΠ, επίσης μειωμένης σύνθεσης. Απέναντι βρισκόταν η 2η Μεραρχία Τυφεκιοφόρων (ΜΤ) και η 79η Ταξιαρχία Τυφεκιοφόρων (ΤΤ) του Κόκκινου Στρατού με τρία συντάγματα πεζικού (16ο, 235ο και 366ο) και ένα σώμα Ιππικού.
Το θαύμα…
Την ημέρα της 14ης Αυγούστου οι Σοβιετικοί επιτέθηκαν ορμητικά και κατάφεραν να κυριεύσουν το χωριό ανοίγοντας ουσιαστικά τον δρόμο προς τη Βερσοβία. Όλα έδειχναν χαμένα για τους Πολωνούς, αλλά το ίδιο βράδυ η πολωνική 18η Μεραρχία με αιχμή το 36ο ΣΠ αντεπιτέθηκε.
Μαζί με τους άνδρες του 1ου Τάγματος ήταν φυσικά και ο Σκορούπκα Οι Πολωνοί εφόρμησαν κατά των Σοβιετικών αλλά επέπεσαν στον σοβιετικό φραγμό πυρών και καθηλώθηκαν. Ήταν τότε που σκοτώθηκε ο ιερέας Σκορούπκα. Υπάρχουν δύο εκδοχές για τον θάνατό του.
Η πρώτη αναφέρει ότι σκοτώθηκε καθώς κοινωνούσε τους ετοιμοθάνατους στρατιώτες στο πεδίο της μάχης. Η δεύτερη και γνωστότερη αναφέρει ότι όταν το 1ο Τάγμα καθηλώθηκε, ο Σκορούπκα σηκώθηκε όρθιος και με τον σταυρό στο χέρι εφόρμησε πρώτος μπροστά εμψυχώνοντας τους πολεμιστές, δεχόμενος όμως αμέσως μια βολίδα στο κεφάλι η οποία τον άφησε νεκρό.
Παρόλα αυτά η πολωνική αντεπίθεση πέτυχε, το Οσόβ ανακατελήφθη και το ρήγμα στο πολωνικό αμυντικό μέτωπο σφραγίστηκε. Ο θάνατός του ιερέα έγινε γνωστός την επομένη, ημέρα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και αμέσως συνδέθηκε με τη νίκη δημιουργώντας τον θρύλο τους «Θαύματος του Βιστούλα» από τους αντιπάλους του Πολωνού ηγέτη Józef Piłsudski, που έτσι απέδωσα τη νίκη στον Θεό και όχι στα σχέδια του Πολωνού στρατάρχη.
Πάντως ο διοικητής του λόχου στον οποίο είχε ενταχθεί ο ιερέας, υπολοχαγός Μιετσεσλάβ Σλοβικοβίτσκι έγραψε στα απομνημονεύματα του ότι ο ιερέας σκοτώθηκε πράγματι με το πετραχήλι στον λαιμό και τον σταυρό στο χέρι εμψυχώνοντας τους άνδρες που είχαν καθηλωθεί.
Ο ήρωας ιερέας παρασημοφορήθηκε μετά θάνατον. Στο Οσόβ ανεγέρθη μνημείο το οποίο κατέστρεψαν οι Γερμανοί και οι Σοβιετικοί δεν επέτρεψαν την εκ νέου ανέγερσή του μετά την βίαιη ένταξη της Πολωνίας στο ανατολικό μπλοκ. Τελικά το μνημείο ξαναστήθηκε το 1989.
Πηγή: history-point.gr
