Γράφει ὁ Κωνσταντῖνος Χασόγιας, Θεολόγος τοῦ Ε.Κ.Π.Α./ Μ.Α. Θεολογίας
Οι εορτές του κύκλου των Χριστουγέννων, τις οποίες ο ευσεβής λαός μας αποκαλεί «Άγιο Δωδεκαήμερο», αφορούν στην ενανθρώπιση του Μονογενούς Υιού και Λόγου του Θεού. Στο μεγάλο εκείνο μυστήριο της Θείας Οικονομίας μέσω του οποίου ο άνθρωπος απέκτησε ξανά τη δυνατότητα να ενεργοποιήσει το κατ’ εικόναν και να φθάσει στο καθ’ ομοίωσιν, δηλαδή να γίνει κατά χάριν θεός. Η κατάφαση της Θεοτόκου στη θεία βούληση οδήγησε στην ενανθρώπιση του Δευτέρου Προσώπου της Αγίας Τριάδος, και το σωτηριώδες αυτό γεγονός, για τον άνθρωπο και την κτίση άπασα, ορίσθηκε να τιμάται ως μεγάλη Δεσποτική Εορτή της Εκκλησίας, κάθε έτος την 25η Δεκεμβρίου.
Κατά τη μεγάλη αυτή Εορτή ο άνθρωπος θυμάται και μνημονεύει πως όπου θέλει ο Θεός, καταργούνται οι φυσικοί νόμοι. Ο Θεολόγος και Μητροπολίτης Ιλαρίων Αλφέγιεφ αναφέρει ότι «Ο Ιησούς γεννιέται, όπως και τα άλλα παιδιά, αλλά όχι από άνδρα και γυναίκα, μα από το Άγιο Πνεύμα και την Παρθένο»[1]. Ένα μοναδικό στην ιστορία της κτίσης γεγονός, το οποίο υμνεί ο Ρωμανός ο Μελωδός με απόλυτη λυρικότητα στο κοντάκιο των Χριστουγέννων λέγοντας: «Ἡ Παρθένος σήμερον τόν ὑπερούσιον τίκτει καί ἡ γῆ τό σπήλαιον τῷ ἀπροσίτῳ προσάγει. Ἄγγελοι μετά Ποιμένων δοξολογοῦσι. Μάγοι δέ μετά ἀστέρος ὁδοιποροῦσι, δι’ ἡμᾶς γάρ ἐγεννήθη παιδίον νέον ὁ πρό αἰώνων Θεός».
Αυτή η «εν χρόνω» ενανθρώπιση του Ιησού υπήρξε το πλήρωμα των λόγων των προφητών της Παλαιάς Διαθήκης, που ανέμεναν τον Μεσσία-Λυτρωτή. Ενδεικτικά αναφέρουμε τον Προφήτη Ησαΐα, ο οποίος, προφητεύοντας την γέννηση του Ιησού από την Παρθένο Μαρία είπε: «διὰ τοῦτο δώσει Κύριος αὐτὸς ὑμῖν σημεῖον· ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει, καὶ τέξεται υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾿Εμμανουήλ·» δηλαδή «ιδού ἡ παρθένος ὑπερφυῶς θὰ συλλάβῃ ἐν γαστρὶ καὶ θὰ γεννήσῃ υἱὸν καὶ θὰ καλέσῃς τὸ ὄνομά του Ἐμμανουήλ, ἤτοι μαζί μας ὁ Θεός» (Ησ. 7:14). Επίσης, για την ενανθρώπιση του Ιησού – Εμμανουήλ ο Μέγας Αθανάσιος γράφει ότι : «Ἄνθρωπος γίνεται Θεός, ἵνα Θεὸν τὸν Ἀδὰμ ἀπεργάσηται», δηλαδή με το μυστήριο της ενανθρωπίσεως ο Θεός γίνεται άνθρωπος για να οδηγήσει στη θέωση τον πεπτωκότα άνθρωπο και να τον καταστήσει κατά χάριν θεό σαν Εκείνον.
Πως όμως προσλαμβάνει το μήνυμα των Χριστουγέννων ο σύγχρονος άνθρωπος, ο τόσο βεβαρυμμένος με τις μέριμνες του βίου και της καθημερινότητας; Αυτός ο άνθρωπος που έχει βυθισθεί μέσα στον ψυχοφθόρο και χρονοβόρο κυκεώνα της επιβίωσης, σε έναν κόσμο που έχει καθαρά υλιστική προοπτική, μπορεί άραγε να νιώσει γαλήνη στην ψυχή του; Είναι δυνατόν, ζώντας σε ένα σε ένα καταναλωτικό περιβάλλον, να βιώσει το νόημα των Χριστουγέννων;
Σίγουρα τα προβλήματα της ανθρωπότητας όπως, ο πόνος, οι θλίψεις, η οικονομική δυσχέρεια δεν εξαφανίζονται «εκ θαύματος» μία ημέρα μέσα στο έτος. Είναι γεγονός ότι οι πόλεμοι, οι ασθένειες και οι κοινωνικές αδικίες ταλάνισαν το ανθρώπινο γένος για χιλιετίες. Και θα το ταλανίζουν όσο υπάρχει ανθρωπότητα. Ωστόσο, ο άνθρωπος, παρά τις όποιες αντιξοότητες που βιώνει πρέπει να αγωνισθεί σε ένα διττό αγώνα: αρχικά να παλέψει κατά του κακού του εαυτού και να προσπαθήσει να τον υπερνικήσει ώστε να βρει γαλήνη πρώτα την εσωτερική του ειρήνη. Παράλληλα, οφείλει να σταθεί αλύγιστος στις διάφορες συμφορές και να μην χάσει την ελπίδα του, καθώς «οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος» (Ματθ. δ΄1-4). Να έχει τον νου του στον Ουρανό καθώς τα Χριστούγεννα είναι η ενσάρκωση της Αγάπης του Θεού. Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης αναφέρει: «ὅτι ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστίν» ( Α΄ Ιω. 4,8).
Με το πρωτοφανές μυστήριο της Ενσαρκώσεως του Θεού, ο άνθρωπος πρέπει να καταλάβει το μεγάλο μήνυμα της θεϊκής αγάπης. Η αγάπη προς τον πλησίον μας δεν πρέπει να είναι στιγμιαία, μόνο για μία μέρα το χρόνο, αλλά να διέπει την καθημερινότητά μας. Μόνο έτσι ο ταλαιπωρημένος άνθρωπος μπορεί να νιώσει την αυθεντική ουσία των Χριστουγέννων, δηλαδή να γαληνέψει, ανάβοντας ένα κερί, να προσευχηθεί σε έναν ναό και να προσπαθήσει να ανέβει πνευματικά, να κάνει μία ελεημοσύνη στηρίζοντας ένα αδύναμο συνάνθρωπό του, να προσφέρει τη βοήθεια του όπου υπάρχει ανάγκη. Τα πραγματικά Χριστούγεννα πρέπει να είναι μια αλλαγή προς το αγαθό. Χριστούγεννα δεν πρέπει είναι το άγχος της νοικοκυράς για να γεμίσει ένα μεσημεριανό τραπέζι με εδέσματα είτε μία ανταλλαγή δώρων είτε η επίδειξη του υλικού πλούτου.
Είθε ο εν σπηλαίω τεχθείς Ιησούς, να φωτίσει το νου και τις καρδιές όλων των πιστών, ώστε να βρουν το αληθινό νόημα της εορτής των Χριστουγέννων και πέραν των κοσμικών εορτασμών να τα κατανοήσουν εκκλησιαστικά, δηλαδή Χριστοκεντρικά, κι έτσι να κερδίσουν το βραβείο που είναι ο «στέφανος της δόξης» στον Παράδεισο, το Βασίλειο των Ουρανών.
Παραπομπές:
[1] Μητροπολίτης Ιλαρίων Αλφέγιεφ, «Το Μυστήριο της Πίστης» (ή «Το Μυστήριο της Πίστης: Εισαγωγή στην Ορθόδοξη Θεολογία»), εκδόσεις Εν Πλω, σελ.160.
(Εικόνα: Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ, ψηφιδωτὸ τοῦ Καθολικοῦ τῆς Μονῆς Δαφνίου (ἀρχὲς 11ου αἰ.) πηγή εικόνας: https://chilonas.com/)
Πηγή: Βίβλος και Ιστορία
